Charakterystyka Stolnika Horeszko

Stolnik Horeszko, herbu Półkozic - „bogacz i famlijant, pierwszy pan w powiecie", właściciel zamku, o który toczył się późniejszy proces z Soplicami; ojciec Ewy Horeszkówny. Popierał Konstytucję 3 maja.

Przyjaźnił się z Jackiem Soplicą, często gościł go u siebie, lecz nie był w swych działaniach bezinteresowny. Zapraszał Wąsala zwykle wtedy, gdy potrzebował głosów na sejmikach, ponieważ wiedział, że Jacek miał ogromne poparcie w Województwie i wpływał na decyzje innych. Odmówił ręki Ewy, zakochanemu w niej młodemu Soplicy, podał mu czarną polewkę. Zamierzał wydać córkę za kasztelana witebskiego, który wydawał mu się lepszą partią. Nie zwracał uwagi na uczucia innych (córki i Jacka Soplicy), kierował się głównie prywatnymi względami. Nie wydając zgody na ślub, unieszczęśliwił własne dziecko, pośrednio sprowokował również inne tragiczne wypadki. Podczas ataku Rosjan na zamek, zaciekle bronił swoich dóbr:

„I skoro spod lamusa Moskal łeb wychylił,  
On dawał zaraz ognia, a nigdy nie mylił;  
Za każdym razem czarny kaszkiet w trawę padał  
I już się rzadko który zza ściany wykradał.  
Stolnik, widząc strwożone swe nieprzyjaciele,  
Myślił zrobić wycieczkę, porwał karabelę  
I z ganku krzycząc sługom wydawał rozkazy;"

Wtedy również  został zabity. Wymierzył do niego rozgniewany Jacek Soplica. W ten sposób pragnął zemścić się na pysznym magnacie. W chwili śmierci Stolnik przebaczył zabójcy, lecz o tym Soplica dowiedział się na łożu śmierci od Gerwazego - Klucznika w zamku Horeszków, ich dawnego sługi. Rębajło z uwielbieniem opowiadał o swoim panu, strzegł tajemnic zamczyska i pamiętał czasy jego świetności.